2.7°C
1015.9 hPa
Życie Warszawy
Reklama

Nowa procedura przyjmowania do domów dla samotnych matek. Co się zmieniło?

W całym kraju funkcjonuje kilkadziesiąt domów dla matek z dziećmi i kobiet w ciąży

W całym kraju funkcjonuje kilkadziesiąt domów dla matek z dziećmi i kobiet w ciąży

Foto: Adobe Stock

Zasady kierowania do domów dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży w Warszawie zmienił prezydent Rafał Trzaskowski.

Najważniejsze zmiany dotyczą przede wszystkim organizacji procesu przyjęcia oraz obiegu dokumentów. W nowej procedurze wprowadzono obowiązek bezpośredniego powiadamiania osoby kierowanej do placówki przez Warszawskie Centrum Pomocy Rodzinie – zarówno telefonicznie, jak i drogą elektroniczną – o terminie przyjęcia. W poprzedniej wersji przepisy nie regulowały tego elementu wprost.

Jednocześnie zmieniono sposób potwierdzania przyjęcia do placówki: zamiast informacji przesyłanej przez dom, osoba przyjmowana składa oświadczenie o zamieszkaniu, które uruchamia bieg okresu pobytu.

Procedura kierowania do domu dla samotnych matek w Warszawie

Doprecyzowano również procedurę przyjęć w trybie interwencyjnym. Choć możliwość przyjęcia bez decyzji administracyjnej istniała już wcześniej, nowa procedura wprowadza bardziej szczegółowe zasady dokumentowania takiej sytuacji, w tym odrębne wzory oświadczeń oraz obowiązek szyfrowania dokumentów przesyłanych drogą elektroniczną. Rozszerzono także katalog czynności administracyjnych wykonywanych po przyjęciu, w tym wyraźnie wskazano terminy i sposób przekazywania dokumentacji przez ośrodki pomocy społecznej.

Przemoc, obok bezdomności, ubóstwa i samotnego macierzyństwa, jest jedną z głównych przyczyn kierowania kobiet i rodzin do specjalistycznych placówek zapewniających schronienie i wsparcie.

Pozostałe elementy – w tym katalog osób uprawnionych do wsparcia, maksymalny czas pobytu czy zasady pracy z rodziną – pozostały w dużej mierze bez zmian. Nadal o pomoc mogą ubiegać się matki, ojcowie i opiekunowie prawni z dziećmi oraz kobiety w ciąży znajdujące się w trudnej sytuacji życiowej, m.in. z powodu przemocy domowej, bezdomności czy ubóstwa. Pobyt w placówce przyznawany jest decyzją administracyjną na okres do trzech miesięcy, z możliwością przedłużenia do 12 miesięcy, a w szczególnych przypadkach – o kolejne pół roku.

Reklama
Reklama

Również sama procedura kierowania do domu pozostaje podobna jak wcześniej. Proces rozpoczyna się w ośrodku pomocy społecznej, który kompletuje dokumentację, w tym wywiad środowiskowy, zaświadczenia lekarskie oraz informacje o dochodach. Następnie dokumenty trafiają do Warszawskie Centrum Pomocy Rodzinie, które wydaje decyzję o przyznaniu miejsca i ustaleniu odpłatności. Po jej wydaniu osoba kierowana otrzymuje termin przyjęcia i rozpoczyna pobyt w placówce.

Nie zmieniły się także zasady pracy z osobami przebywającymi w domach dla matek. W ciągu 14 dni od przyjęcia organizowane jest spotkanie zespołu specjalistów, podczas którego opracowywany jest indywidualny plan wsparcia. Obejmuje on m.in. pomoc psychologiczną, prawną i działania na rzecz aktywizacji zawodowej, a jego realizacja jest monitorowana przez pracowników socjalnych i inne zaangażowane instytucje.

System pomocy samotnym matkom

Dane pokazują, że system ten funkcjonuje na styku dwóch zjawisk: powszechnej przemocy i kryzysów rodzinnych oraz ograniczonej liczby miejsc w wyspecjalizowanych ośrodkach wsparcia.

Rosnące koszty życia, problemy mieszkaniowe oraz utrzymująca się skala przemocy domowej powodują, że zapotrzebowanie na wsparcie w domach samotnej matki jest coraz większe. 

Z policyjnych i systemowych statystyk wynika, że każdego roku dziesiątki tysięcy kobiet w Polsce doświadczają przemocy domowej. W 2024 roku oficjalnie odnotowano ponad 50 tys. kobiet uznanych za ofiary przemocy, jednak eksperci podkreślają, że rzeczywista skala zjawiska może być znacznie większa – nawet kilkukrotnie, ze względu na dużą liczbę przypadków niezgłaszanych. To właśnie przemoc, obok bezdomności, ubóstwa i samotnego macierzyństwa, jest jedną z głównych przyczyn kierowania kobiet i rodzin do specjalistycznych placówek zapewniających schronienie i wsparcie.

Reklama
Reklama

Na tym tle sam system pomocy instytucjonalnej pozostaje stosunkowo niewielki. W całym kraju funkcjonuje kilkadziesiąt domów dla matek z dziećmi i kobiet w ciąży – według dostępnych danych było ich w 2024 roku 59. Oznacza to ograniczoną dostępność miejsc, szczególnie w dużych miastach, gdzie zapotrzebowanie na tego typu pomoc jest największe. Placówki te oferują nie tylko dach nad głową, ale także całodobową opiekę, wsparcie psychologiczne, prawne i socjalne oraz pomoc w powrocie do samodzielnego życia.

Jednocześnie osoby korzystające z takich domów stanowią niewielki odsetek wszystkich beneficjentów pomocy społecznej. Szacunki wskazują, że jest to zazwyczaj od 0,5 do 1,5 proc. wszystkich osób objętych wsparciem, choć w niektórych jednostkach udział ten może być wyższy. Mimo to jest to jedna z najbardziej wymagających form pomocy – zarówno organizacyjnie, jak i finansowo – ponieważ obejmuje całe rodziny i wymaga intensywnej, wieloobszarowej pracy specjalistów.

Eksperci zwracają uwagę, że rosnące koszty życia, problemy mieszkaniowe oraz utrzymująca się skala przemocy domowej powodują, że zapotrzebowanie na tego typu wsparcie jest coraz większe. W praktyce oznacza to, że domy dla matek pełnią kluczową, choć ograniczoną funkcję w systemie – trafiają tam bowiem tylko osoby w najtrudniejszej sytuacji, często wymagające natychmiastowej pomocy i kompleksowego wsparcia.

Reklama
Reklama