Leonardo da Vinci i Michał Anioł stoczą immersyjny pojedynek

Leonardo miał 51 lat, a Michał Anioł 28 lat, gdy obaj przystąpili do artystycznego pojedynku we Florencji. Pierwszy skończył już malować „Ostatnią wieczerzę” i zaczynał pracę nad „Moną Lisą”, drugi zyskał już rozgłos „Pietą” w Rzymie i kończył „Dawida” we Florencji.

Sceny bitew, które mieli namalować do Palazzo Vecchio dzieliło 80 lat. Historyczny opis bitwy pod Casciną, do której doszło w lipcu 1364 roku, odnotowuje, że było potwornie parno i gorąco, więc florenccy żołnierze w chwili odpoczynku postanowili wykąpać się w rzece Arno.

I wtedy nagle jeden z dowódców zauważył szykujących się do ataku Pizańczyków. Wszczął alarm i kąpiący się musieli ubrać się w wielkim pośpiechu i natychmiast ruszyć do walki. Choć zostali zaskoczeni, zwyciężyli, być może dlatego, że kąpiel przywróciła im siły. Michał Anioł na przygotowawczym kartonie do odmalowania tej sceny uwiecznił moment, gdy Florentyńczycy wyskakują na brzeg i pośpiesznie ubierają zanim staną do walki.

Ostatecznie Michał Anioł nie zaczął nawet jednak malować swojego dzieła, bo został wezwany do Rzymu przez papieża Juliusza II.

W Bitwie pod Alghiari, nad którą pracował Leonardo, Mediolańczycy mieli znaczącą przewagę. Na szkicu (który znamy z kopii Petera Paula Rubensa) da Vinci przedstawił scenę zaciętej walki żołnierzy wokół sztandaru. Scena pełna przemocy i furii jest niezwykle dramatyczna, mimo że Leonardo nazywał wojnę „szaleństwem bezrozumnym i bestialskim”.

Wkrótce Leonardo zabrał się do malowania jej na ścianie pałacu, ale i on dzieła nie ukończył i po kilkudziesięciu latach nie został po nim żaden ślad, bo eksperymentalna technika jaką zastosował nie była trwała.

O ile dzieło Buonarrotiego nigdy nie powstało, o tyle Leonarda obrosło legendą i przypuszczeniami, że może choć we fragmentach kryje się w Sali Rady pod późniejszym freskiem Vasariego.

Skonfliktowanymi rywalami artyści zostali jednak do końca życia.

Geniusze, AI, wirtualna rzeczywistość

„Ostatnia Wieczerza” Leonarda da Vinci

Foto: mat. pras.

W przestrzeni immersyjnej wystawy można oczekiwać wielu niezwykłych przeżyć. Będziemy wędrować po renesansowej Florencji, spoglądać na miasto z kopuły Brunelleschiego i odwiedzimy pracownie artystów: Michała Anioła, wypełnioną rzeźbami i kamiennymi blokami oraz Leonarda, w której z sufitu zwisają latające maszyny.

Dawid Michała Anioła w wirtualnej przestrzeni.

Foto: mat. pras.

Towarzyszyć nam będą portrety artystów wygenerowane przez AI oraz wyłaniające się ze wszystkich stron dzieła Michała Anioła (m.in. posąg Dawida z Florencji, Pieta w Bazylice św. Piotra w Rzymie, freski w Kaplicy Sykstyńskiej) oraz Leonarda da Vinci („Ostatnia Wieczerza” z refektarza klasztoru przy kościele Santa Maria delle Grazie w Mediolanie, „Mona Lisa” i „Św. Jan Chrzciciel” w Luwrze w Paryżu, „Dama z gronostajem” z Muzeum Narodowego w Krakowie). Pojawią się w monumentalnych projekcjach, filmach immersyjnych 2D i 3D, interaktywnych instalacjach.

Mona Lisa Leonarda da Vinci w immersyjnej wersji

Foto: mat. pras.

Wystawa to także okazja do zastanowienia, czy sztuczna inteligencja może dziś „przewyższyć” człowieka, jaką rolę ma ludzka kreatywność w epoce AI oraz w jaki sposób nowe technologie zmieniają nasze doświadczenie sztuki. Immersyjne pokazy nie muszą stać w opozycji do sztuki klasycznej, mogą być jej uzupełnieniem. Organizatorzy przekonują, że zarówno Leonardo, jak i Michał Anioł próbowali przekraczać granice ludzkich możliwości, więc można przypuszczać, że gdyby żyli dziś, sięgaliby po narzędzia takie jak AI.

Dla publiczności wystawa będzie otwarta w Art Box Experience w Fabryce Norblina przy ul. Żelaznej 51/53 od 13 lutego do 14 czerwca 2026.