Czy cmentarz w Otwocku kryje masowy grób żołnierzy AK? Sensacyjny post prezydenta miasta

Fragment Karty Cmentarza z adnotacją dotyczącą pochówków żołnierzy AK i ofiar mokotowskiego więzienia na Rakowieckiej

Foto: Jarosław Margielski / Facebook.com

relacja Stanisława Rosłońca

Ja, niżej podpisany, oświadczam, że opisane niżej fakty znane mi są z autopsji bądź też z relacji moich rodziców. Urodziłem się w 1934 roku. W latach 1938-1954 mieszkałem przy obecnej ulicy Prądzyńskiego 8. Na początku 1945 roku w obecnych budynkach Szkoty Pielęgniarskiej, Liceum Ogólnokształcącego i dawnego Pensjonatu „Kasztelanka" znajdowały się szpitale wojskowe. Mój ojciec pracował wówczas w zaopatrzeniu tych szpitali. Ja bytem wtedy uczniem Szkoty Podstawowej Nr 1 w Otwocku.

Pamiętam, że w szkole organizowano zbiorki artykułów żywnościowych dla rannych, przebywających w wyżej wymienionych szpitalach. Razem z kolegami nosiliśmy zebrane paczki chorym. Paczki zawierały żywność, między innymi: cebulę, mąkę, tłuszcze. Pamiętam z tego okresu boisko do gry w siatkówkę, znajdujące się przed pomnikiem J. Piłsudskiego (obecnie przed muszlą koncertową w Parku Miejskim). Lżej chorzy grali na tych boiskach w piłkę — ja i koledzy często im towarzyszyliśmy. (Było lato 1945 roku).

Pod koniec 1945 roku w szpitalach tych pojawili się nowi Iudzie. Byli to Polacy — więźniowie, których pilnowało wojsko. Nie wiem skąd byli przywożeni, natomiast widziałem jak byli rozbierani i goleni w pobliżu budynku obecnego L.O. Wśród przebywających znajdowały się także kobiety; dzieci ja nie widziałem. Więźniowie byli pilnowani przez uzbrojonych żołnierzy w zielonych mundurach. lstniało wówczas połączenie między budynkami: obecnego L.O. i Pensjonatu „Kasztelanka". Była to, ogrodzona z dwóch stron siatką, droga o szerokości około 3 metrów. Na tej drodze często widywałem opisywanych wyżej więźniów, eskortowanych przez wojskowych.

W tym czasie więźniowie często przychodzili, oczywiście eskortowani przez żołnierzy, do studni po wodę do „szpitala-więzienia". Studnia znajdowała się na terenie posesji naszych sąsiadów (p. Ociesów). Często więźniowie przebywali na naszym podwórku. Rozmawiali z moimi rodzicami, siadali wtedy na kamiennych schodkach w domu, w którym moja rodzina mieszka do dzisiaj (schodki istnieją również). Przychodzący ludzie byli ubrani w szare piżamy, w chłodne dni okryci szarymi kocami. Z rozmów wynikało, że byli żołnierzami Armii Krajowej z okolic Wilna. Za wszelką ceną chcieli próbować ucieczki — twierdzili, że żywi stąd nie wyjdą. Proponowali, na przykład, złote obrączki, łańcuszki w zamian za cywilne ubrania potrzebne do ucieczki. Przychodzący na nasze podwórko ludzie (przychodziły również kobiety) często się zmieniali. Niektórych widywaliśmy często, potem nagie znikali.

W tym okresie zauważyliśmy zasypywanie pozostałej poniemieckiej strzelnicy, znajdującej się obok cmentarza. Wielokrotnie znajdowaliśmy się w lesie w tym miejscu, chodząc na grzyby lub po drzewo, przechodziliśmy przez strzelnicy. Jednocześnie na wałach wokół rowu strzelniczego znajdowaliśmy świeże ślady opon samochodowych. Na grzyby chodziliśmy wcześnie rano — co świadczyło o tym, że nieznane samochody przyjeżdżały tutaj nocą. W tym czasie zjawiający się po wodę więźniowie mówili (oczywiście korzystając z chwili nieuwagi pilnujących ich żołnierzy), że wielu z kolegów już nie ma, a ich czeka śmierć.

Więźniów ubywało. Po pewnym czasie „szpitale-więzienia" zostały całkowicie zlikwidowane. Ślad po znajdujących się w nich Iudziach zaginął. Wszyscy byliśmy przekonani, że miejscem spoczynku tych Iudzi jest zbiorowa mogiła w strzelnicy obok cmentarza.

Jeżeli chodzi o trotyl, znaleziony w skrzyniach w strzelnicy, to według mnie pochodzi on z okresu wcześniejszego, to znaczy z 1944 roku. Wtedy to w trójkącie pomiędzy ulicami Traugutta, Poniatowskiego i 3-go Maja znajdował się niemiecki skład broni i amunicji. Po ucieczce Niemców pozostałą broń przenosili Polacy w okolice cmentarza, ulicą przed naszym domem. Pamiętam dokładną datę tych przenosin — było to w dniu, w którym wysadzono most kolejowy na rzece Świder.

Pamiętam strach matki, widzącej niosących broń Polaków — bała się, że Niemcy powrócą. Niemcy rzeczywiście powrócili (było to w niedziele), podpalili magazyn z bronią i w wielkim pośpiechu natychmiast uciekli, tak jak przyjechali, samochodami. Byli to ostatni Niemcy, jakich widziałem w Otwocku w czasie wojny.
Jestem przekonany, że zbiorowa mogiła obok cmentarza w Otwocku kryje szczątki Iudzi, przetrzymywanych w otwockich „niby-szpitalach" zaraz po wojnie. Po 1956 roku obok strzelnicy pojawiły się mogiły z brzozowymi krzyżami, ale zostały zlikwidowane. W tym okresie posadzono na opisanym wyżej miejscu las.

[Podpis odręczny nieczytelny]
Rosłaniec Stanisław, zamieszkały: Otwock ul. Kr (dalej zaczernione)

Relacja Czesławy Linkowskiej

Ja, Czesława Linkowska, urodzona dnia 24 maja 1920 roku w Otwocku, zamieszkała obecnie w Otwocku, ul. [zaczernione litery], niniejszym oświadczam, że w dniu 29 lub 30 lipca 1945 roku byłam naocznym świadkiem następującego zdarzenia.

Po pogrzebie mojej ciotecznej siostry, zmarłej 22 lipca 1945 roku, kilka dni potem poszłam przed wieczorem na cmentarz. Przy grobie ciotecznej siostry znalazłam się o wczesnym mroku. Po kilku minutach zamodlenia zaczęłam odmawiać za jej duszę modlitwę i wtedy usłyszałam warkot dużego samochodu, jadącego wolno od ulicy Andriollego. Niebawem zobaczyłam ten samochód; jechał rzeczywiście wolno wzdłuż granicy cmentarza po linii prostej i stanął. Widziałam go bardzo dobrze – był to wojskowy samochód ciężarowy kryty ciemnozielonym brezentem.

Z szoferki wyskoczyło dwóch mężczyzn, a ze skrzyni spod plandeki czterech. Ustawili się po trzech naprzeciw siebie i zaczęli kopać. Kopali bardzo szybko (łopatkami z krótkimi trzonkami), posuwając się w ten sposób, jakby kopali rów. Potem dwóch wskoczyło pod plandekę, a czterech zostało nad rowem, po dwóch przy krawędziach rowu. Ci, co wskoczyli, ściągnęli plandekę na szoferkę i wówczas zobaczyłam dość wysoką stertę czegoś jasnego, tak jasnego, że wzięłam to coś za stertę grubych desek. Pomyślałam, że wojsko ukradło te deski i zakopało je, a potem sprzeda cywilom, żeby mieć na bimber.

I kiedy ci na samochodzie zaczęli zrzucać te rzekome deski, zorientowałam się natychmiast, że do rowu spadają nagie, wychudzone już i sztywne ciała ludzkie. Przejęta grozą i strachem, schowałam się za kępę rosnącego w zasięgu ręki jałowca. I zza tego jałowca obserwowałam tę makabryczną „akcję” do końca. Pracowali szybko i sprawnie, bez żadnych rozmów. Podczas gdy ci z samochodu zrzucali, ci nad rowem „równali” ciała łopatkami.

Potem wszyscy razem szybko zasypali rów, nagrabili kółek i przysypali to miejsce kółkami. Dwóch wsiadło do samochodu, czterech wskoczyło do skrzyni, naciągnęli brezent i tyłem odjechali tą samą drogą do ulicy. Siedząc za tym jałowcem, czekałam na zapadnięcie całkowitego mroku, gdyż obawiałam się, że może trochę dalej w głębi lasu stoją jakieś „straże” i jeżeli mnie zauważą, natychmiast zabiją.

Potem cichutko, w zupełnej ciemności, poszłam w kierunku głównej bramy. Ale zanim do niej doszłam, na cmentarz weszło troje ludzi. Była to kobieta i dwóch młodych mężczyzn. Kobieta cichutko płakała i ledwo trzymała się na nogach. Po pozbyciu się wzajemnego strachu (ja bałam się ich, a oni mnie) od kobiety dowiedziałam się, iż jej zaginiony syn z AK został zamordowany i razem z innymi towarzyszami z AK zakopany tego dnia przed wieczorem za cmentarzem w Otwocku. Wiadomość taką otrzymała poufnie i [zapytała], czy ja nie zauważyłam czegoś, co by potwierdziło tę wiadomość. Opowiedziałam jej pokrótce, czego byłam świadkiem. Kobieta poprosiła mnie, żebym wskazała jej to miejsce, gdyż przyjechała z Warszawy razem z dwoma przebywającymi jeszcze na wolności kolegami syna z AK po to, żeby zabrać ciało syna i godziwie pochować. Poprosiła również o wskazanie domku, w którym mieszkał wówczas grabarz, p. Biernat, z którym była przez zaufanego człowieka umówiona. Grabarz miał jej pomóc i dostarczyć lampy oraz potrzebne narzędzia. Kończąc, stwierdzam, że opisałam całe to wydarzenie, którego byłam naocznym świadkiem.

Otwock, dn. 23 maja 1989 roku

[Podpis]: Czesława Linkowska