Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w m.st. Warszawie prowadzi systematyczne badania ścieków pod kątem obecności materiału genetycznego wirusa SARS-CoV-2 powodującego Covid-19. Analizy realizowane są w czterech kluczowych punktach stołecznej sieci kanalizacyjnej.
Prowadzenie badań w wymienionych czterech punktach pozwala na monitorowanie sytuacji epidemiologicznej niezależnie od liczby wykonywanych testów wymazowych.
Badania opierają się na wyznaczaniu znormalizowanej ilości kopii genu wirusa, co stanowi stosunek RNA SARS-CoV-2 do niepatogennego wirusa PMMoV, występującego naturalnie w ludzkim organizmie. Próbki pobierane są w następujących lokalizacjach:
Oczyszczalnia Południe (Warszawa, ul. Syta): zbiera ścieki z Ursynowa, Wilanowa i części Mokotowa.
Oczyszczalnia Pruszków: obsługuje Ursus oraz Pruszków, Piastów, Michałowice, Ożarów Mazowiecki i Brwinów.
Oczyszczalnia Czajka (Prawy Brzeg): obejmuje m.in. Białołękę, Żerań, Legionowo i Wieliszew.
Oczyszczalnia Czajka (Lewy Brzeg): zbiera ścieki z centralnych i północnych dzielnic lewobrzeżnej Warszawy.
Analiza danych za rok 2025 wskazuje na dużą zmienność stężenia wirusa w ściekach. Początek roku charakteryzował się gwałtownym wzrostem wskaźników, szczególnie w próbkach pochodzących z Zakładu Południe. Po spadku w drugiej połowie stycznia, luty przyniósł okres niskiej zawartości patogenu, który utrzymywał się do marca.
Kolejny istotny wzrost odnotowano w drugiej połowie marca w oczyszczalniach Pruszków i Południe. Po spokojniejszym okresie wiosennym, ponowną intensyfikację obecności wirusa zaobserwowano w drugiej połowie czerwca oraz w lipcu. Druga połowa roku przyniosła trend wzrostowy we wszystkich punktach poboru, trwający przez wrzesień i październik.
Rekordowe wskazania i sytuacja na przełomie roku
W połowie października 2025 r. odnotowano najwyższy w danym roku wynik zawartości wirusa, co dotyczyło szczególnie próbek z Zakładu Pruszków. Listopad charakteryzował się skokowymi zmianami, natomiast grudzień przyniósł zmianę tendencji.
Analiza danych za rok 2025 wskazuje na dużą zmienność stężenia wirusa w ściekach. Wykres obejmuje okres 0d 30 grudnia 2024 r. do 6 stycznia 2026 r.
Foto: MPWiK
Po nieznacznym wzroście w drugiej dekadzie grudnia, końcówka roku oraz przełom 2025 i 2026 r. wykazują trend spadkowy obecności materiału genetycznego wirusa we wszystkich monitorowanych lokalizacjach.
Znaczenie badań dla oceny ryzyka
Prowadzone analizy pozwalają na porównywanie aktualnych wyników z danymi historycznymi, co ułatwia indywidualne szacowanie ryzyka zakażenia. Na wykresach zestawiono ilość RNA wirusa w ściekach z oficjalną liczbą dobowych zachorowań publikowaną przez Ministerstwo Zdrowia, co daje szerszy obraz dynamiki rozprzestrzeniania się patogenu w aglomeracji warszawskiej.
