Tradycyjne spotkanie Powstańców Warszawskich z, ustępującym po 10 latach dwóch kadencji, Prezydentem RP Andrzejem Dudą i Prezydentem m.st. Warszawy Rafałem Trzaskowskim w Parku Wolności zgromadziło 2,2 tys. osób. Wśród gości byli m.in. Powstańcy Warszawscy, potomkowie Powstańców – uczestnicy projektu „Korzenie pamięci”, żołnierze-weterani działań poza granicami RP, żołnierze Jednostki Wojskowej 2305 GROM oraz harcerze.
Edukacja w Muzeum
Powstania Warszawskiego
Dział Edukacyjny Muzeum Powstania Warszawskiego zorganizował wiele warsztatów i spotkań, między innymi cotygodniowe zajęcia dla rodzin z dziećmi o konspiracyjnej Warszawie, szyfrach, szyciu, kulinariach, a także świętach Bożego Narodzenia w okupacji. Kontynuowano także cykle fotograficzne „Decydujący moment – spotkania z mistrzami polskiej fotografii” i „Portrety miasta”, a także spotkania z grami planszowymi „Placówka dobrych gier”. W sumie w warsztatach i szkoleniach edukacyjnych i fotograficznych wzięło udział 2,6 tys. osób.
Dodatkowo w 2025 roku został zainagurowany projekt edukacyjny „Liderzy Jutra”, skierowany do młodych dorosłych, którzy są gotowi podjąć działania, by w przyszłości zmieniać świat. Uczestnicy dwóch edycji brali udział w wykładach i warsztatach skoncentrowanych wokół tematyki przywództwa. Wśród prelegentów byli między innymi: Jan Ołdakowski, Piotr Gąstał, Agnieszka Mosór, Wojciech Jakóbik, Dariusz Rosiak, Paweł Kowal, Karolina Sulej, Robert Kostro, Bartosz Cichocki, Anna Maria Szutowicz, Paweł Ukielski, Dariusz Gawin, Michał Szułdrzyński, Adam Burakowski, Dorota Serwa, Patrycja Grzebyk, Wojciech Konończuk,
Do Muzeum trafiło 599 nowych pamiątek z czasów II wojny światowej, m.in.:
Pamiątki po Powstańcach Warszawskich: por. Czesławie Lechu „Białym”, Zygmuncie Niecieckim „Sigisie” oraz Leszku Grodeckim „Lisie”, które dotychczas znajdywały się w zbiorach Izby Muzealnej Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych S.A. Wszyscy żołnierze brali udział w obronie Reduty PWPW podczas Powstania Warszawskiego. Wśród przekazanych pamiątek są m.in.: krucyfiks, opaska powstańcza, toporek strażacki oraz odznaczenia.
Zasobnik zrzutowy USA, który zawierał produkty spożywcze i został zrzucony na terenie Żoliborza. (Spuścizna po Izabelli Sianko ps. Leśna).
Rysunki ołówkiem pochodzące ze spuścizny po Zofii Wiśniewskiej-Machnowskiej ps. Marta z września 1944 roku. Rysunki przedstawiają powstańców oraz redakcję „Biuletynu Informacyjnego” - Bolesława Srockiego, Aleksandra Kamińskiego, Mariana Grzegorczyka.
Manierka wojskowa prod. USA należąca do strz. Stanisława Szydłowskiego. Otrzymana po wyzwoleniu z obozu jenieckiego, ozdobiona została przez niego postaciami młodych kobiet bawiących się na plaży.
Kolekcje fotografii w Fototece
Fototeka Muzeum Powstania Warszawskiego wzbogaciła się o 750 nowych zdjęć oraz 14 nowych kolekcji. Wśród nich są między innymi:
-
album „Warszawa 1939”, wykonany przez nieznanego autora, przejmująca relacja z Warszawy oblężonej we wrześniu 1939 roku oraz z pierwszych trzech miesięcy po kapitulacji miasta.
-
album Macieja Czaplińskiego, zawierający 319 zdjęć wykonanych po wojnie w latach 40. i 50. Wśród fotografii znajduje się ciekawy zbiór ukazujący warszawskie miejsca pamięci, często w swojej pierwotnej formie, zanim zostały zastąpione znanymi dziś warszawiakom tablicami zaprojektowanymi przez rzeźbiarza Karola Tchorka, oraz sceny z cmentarza wojskowego na Powązkach.
-
kolekcja 41 autorskich odbitek powojennych Tadeusza Przypkowskiego, pokazujących Warszawę w 1945 roku – artystyczne ujęcia ruin, ale też powracające do stolicy życie, prowizoryczne sklepiki, usługi.
-
album Janusza Kobylińskiego, zawierający 232 oryginalne odbitki fotograficzne z lat 1937-1939, przedstawiające powstańca warszawskiego Janusza Kobylińskiego „Gonga”, jego rodzinę oraz kolegów z liceum im. Mikołaja Reja w Warszawie, a także podróże na Bliski Wschód pochodzącego z zamożnej rodziny maturzysty.
-
album „WKS Wisła” z lat 30. XX wieku, w którym większość ze 106 zdjęć dokumentuje działalność Klubu Wioślarskiego „Wisła” oraz Warszawskiego Towarzystwa Wioślarskiego.
Nowym elementem ekspozycji, który od pewnego czasu mogą oglądać odwiedzający, jest magazyn studyjny widoczny przez specjalne okno. To dotąd niedostępna przestrzeń muzealna, w której przechowywane są tysiące przedmiotów tworzących nasze zbiory. Po raz pierwszy prezentujemy ją publiczności, odpowiadając na częste pytania gości: Czy to wszystko, co macie? Co dzieje się z rzeczami, których nie widać?
W magazynie znajduje się około 4 tysięcy eksponatów – zaledwie fragment prawie 125 tysięcy przedmiotów zgromadzonych przez Muzeum w ciągu ponad 20 lat: od filiżanek, zabawek i kluczy, po elementy wojskowego wyposażenia, sprzęt medyczny, dokumenty, fotografie, maszyny do pisania czy fragmenty samolotów. Każda z tych rzeczy to echo czyjegoś życia i cichy świadek codzienności czasu wojny.
Magazyn jest także formą podziękowania dla darczyńców, dzięki którym zbiory muzeum stale rosną. To przestrzeń, która pokazuje muzeum od środka – historię, która nie mieści się w gablotach.
Wolontariat w Muzeum
Powstania Warszawskiego
W 2025 roku Centrum Wolontariatu urosło w siłę. To pierwszy rok od czasów pandemii, kiedy liczba na stałe zaangażowanych Wolontariuszy przekroczyła 200! W tym roku z muzeum współpracowało niemal 500 wolontariuszy. Największym wydarzeniem była 81. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego i akcja „Wolność łączy”, w której wzięło udział 260 wolontariuszy.
Każdego roku do wolontariatu dołączają osoby z Warszawy, innych miast i miejscowości w Polsce, oraz różnych stron świata. W 2025 roku – były to osoby z 7 krajów (Polska, Brazylia, Czeczenia, Francja, Ukraina, USA, Wenezuela, Włochy) oraz 90 miast w Polsce. Działalność wolontariuszy na rzecz Muzeum to prawie 23 tysiące godzin.
W 2025 roku do projektu „Korzenie pamięci” dołączyło 201 osób. W sumie liczba członków społeczności „Korzenie Pamięci” liczy ponad tysiąc osób. Udało się także nagrać 22 nowych rozmów z potomkami Powstańców Warszawskich. Obecnie na muzealnym kanale Youtube dostępnych jest 177 wywiadów.
Muzeum Powstania Warszawskiego w 2025 roku wydało osiem publikacji. Wśród nich znalazły się między innymi anglojęzyczna wersja albumu „Kolor Powstania 1944” – „Rising 1944 in Colour” i niezwykły album ze zdjęciami Stefana Bałuka Starby, a także książkę o Stefanie Starzyńskim, najsłynniejszym prezydencie Warszawy.
20 lat Instytutu
Stefana Starzyńskiego
Instytut Stefana Starzyńskiego to oddział Muzeum Powstania Warszawskiego, który od 20 lat propaguje wiedzę na temat Warszawy, skupiając się przede wszystkim na jej najnowszej historii oraz na kwestiach związanych z jej obecnym, dynamicznym rozwojem. W ramach działań Instytutu mieszkańcy stolicy mogą brać udział w koncertach, warsztatach czy wystawach fotograficznych.
Dział Projektów Kulturalnych ISS w mijającym roku stworzył 107 wydarzeń stacjonarnych i online, w których udział wzięło niemal 11 tys. osób. Wśród realizowanych projektów jest między innymi pawilon kulturalny „Pokój na lato”, który w tym roku od połowy maja do końca sierpnia zgromadził ponad 8 tys. uczestników podczas 80 wydarzeń.
W ramach nowego varsavianistycznego projektu – Pracowni Warszawskiej –- zostały nagrane trzy filmy z cyklu „Miasto i wojna”, opowiadające historię powstańczych działań w trzech wybranych dzielnicach Warszawy, oraz film o prezydencie Stefanie Starzyńskim. Miłośnicy architektury mogli cztery wykłady o czterech generacjach warszawskich architektów. Mieszkańcy Warszawy mogli też wziąć udział w 15 spacerach przyrodniczych w kilku cyklach (Warszawa stroszy piórka, Warszawa zakorzeniona, Bestiariusz warszawski).
XX Festiwal
Warszawski Niewinni Czarodzieje
Już po raz 20. Instytut Stefana Starzyńskiego zorganizował jesienny Festiwal Warszawski Niewinni Czarodzieje. Tegoroczna edycja odbyła się pod hasłem „Sny o Warszawie”, stawiała pytanie o fenomen „czarodziejstwa” w warszawskim doświadczeniu – dawniej i dziś.
Na Dancingu, czyli jednym z flagowych wydarzeń festiwalu – w tym roku odbywającym się pod hasłem „Kurtyna w górę!” bawiło się ponad 600 osób. Dwa spotkania organizowane przez Dział Projektów Kulturalnych (HEstorie. Dyskusja o polskiej męskości w Faktycznym Domu Kultury oraz Niewinnie zghostowani. Rozmowa o miłości i strategiach jej prze(t)rwania w Big Book Cafe MDM) przyciągnęły ponad 150 uczestników.
Fotoplastikon
Warszawski
Fotoplastikon Warszawski, oddział Muzeum Powstania Warszawskiego, jest zlokalizowany w malowniczej kamienicy Hoserów, na Alejach Jerozolimskich 51. To najstarsze tego typu urządzenie na świecie, które nadal działa w swojej pierwotnej lokalizacji. I choć jest malutkim muzeum to dzieje się w nim bardzo wiele. W 2025 roku ta stuletnia maszyna przepracowała 2,5 tys. godzin. By obejrzeć 26 wystaw oraz wziąć udział w 138 spotkaniach i warsztatach Fotoplastikon odwiedziło ponad 14 tys. zwiedzających.
Do kolekcji ponad 10 tys. zdjęć stereoskopowych dołączyło 96 nowych stereoskopowych pocztówek z całego świata z przełomu XIX i XX wieku. Odbyły się huczne urodziny (to już 17 lat z Muzeum Powstania Warszawskiego!), 2 koncerty jazzowe, potańcówka, a nawet zaręczyny!
Plany Muzeum
Powstania Warszawskiego na 2026 rok
Najważniejszym z zadań Muzeum Powstania Warszawskiego w 2026 roku będzie organizacja obchodów 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego oraz przygotowania do rozbudowy Muzeum Powstania Warszawskiego.
Program obchodów obfitować będzie w uroczystości oraz wydarzenia kulturalne skierowane do odbiorców wszystkich pokoleń.
1 sierpnia na placu Piłsudskiego tysiące warszawiaków wezmą udział w akcji muzycznej „Warszawiacy śpiewają (nie)zakazane piosenki” polegającej na wspólnym wykonywaniu piosenek powstańczych. Jak co roku we współpracy z miastem stołecznym Warszawą MPW zorganizuje działalność Centrum Informacyjnego Obchodów oraz przygotuje koncert i płytę, Masę Powstańczą, Marsz Pamięci, akcję społeczną „Wolność łączy”, spektakl, premiery publikacji, wystawy, edukacyjną grę miejską.
Po raz dziesiąty odbędzie się zlot harcerski z okazji rocznicy Powstania Warszawskiego, po raz szósty zaprosimy rodziny Powstańców do udziału w akcji „Korzenie pamięci” i po raz ósmy zorganizujemy konkurs fotograficzny „Pamięć «W» kadrze”, który od tego roku nosi imię Eugeniusza Lokajskiego – wybitnego powstańczego fotoreportera.
Oficjalne obchody rocznicy Powstania rozpoczną się corocznym spotkaniem Powstańców z Prezydentem RP Karolem Nawrockim i Prezydentem m.st. Warszawy, które odbędzie się w Parku Wolności przy MPW i będzie połączone z uroczystością wręczenia odznaczeń państwowych. W programie przyszłorocznych obchodów nie zabraknie wystaw czasowych.
Kolejnym wyzwaniem 2026 roku będą przygotowania do rozbudowy Muzeum. 19 grudnia podpisana została umowa dotycząca rozbudowy Muzeum Powstania Warszawskiego. Dzięki temu już za 40 miesięcy mieszkańcy stolicy i turyści będą mogli zobaczyć nową przestrzeń instytucji, która jest jednym z najchętniej odwiedzanych miejsc w Warszawie.
Nowy budynek Muzeum otworzy się na miasto – główne wejście będzie od strony ul. Towarowej, a zatem od centrum stolicy. Znajdą się tam m.in. multimedialne audytorium z mobilną widownią na 300 osób, strefa wystaw czasowych, a także przestrzeń warsztatowa i nowe sale edukacyjne. Nie zabraknie w nim również nowoczesnych przestrzeni magazynowych i gastronomicznych.
