-17.3°C
1022.5 hPa
Życie Warszawy
Reklama

Projekty kosmiczne Uniwersytetu Warszawskiego. Od OGLE po fale grawitacyjne

Publikacja: 03.02.2026 07:55

Zespół UW uczestniczy w misjach ESA i NASA

Zespół UW uczestniczy w misjach ESA i NASA

Foto: mat. pras.

Uniwersytet Warszawski prowadzi zaawansowane projekty kosmiczne, skupione głównie w Obserwatorium Astronomicznym, poprzez które uczestniczy w międzynarodowych misjach badawczych. Te inicjatywy obejmują przeglądy nieba, poszukiwania planet i analizy fal grawitacyjnych, wykorzystując teleskopy w Chile i Polsce.

Optical Gravitational Lensing Experiment (OGLE) to ponad 30-letni program obserwacyjny kierowany przez prof. Andrzeja Udalskiego, realizowany w Las Campanas Observatory w Chile. Projekt monitoruje jasność miliardów gwiazd Drogi Mlecznej i Obłoków Magellana, odkrywając tysiące zjawisk mikrosoczewkowania grawitacyjnego oraz setki planet pozasłonecznych metodami tranzytów i soczewkowania.

Projekty kosmiczne Uniwersytetu Warszawskiego

Badacze UW uczestniczą w misjach ESA i NASA, takich jak Gaia (odkrycia czarnych dziur) i Roman Space Telescope. Obserwatorium angażuje się w projekty astrofizyki wysokich energii, w tym HESS, Cherenkov Telescope Array oraz przyszły Einstein Telescope i Vera Rubin Observatory.

Z kolei All Sky Automated Survey (ASAS) to polski projekt astrofizyczny uruchomiony w 1997 roku przez Grzegorza Pojmańskiego z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego. Niskokosztowa inicjatywa monitoruje fotometrycznie ok. 20 mln gwiazd.

Głównym celem ASAS jest wykrywanie i katalogowanie gwiazd zmiennych wszystkich typów poprzez ciągłe obserwacje. Teleskop działa automatycznie w Las Campanas Observatory w Chile, z interwencjami obsługiwanymi przez zespół OGLE raz w tygodniu. Projekt objął 3/4 nieba, odkrywając ponad 50 tys. zmiennych gwiazd.

Reklama
Reklama

Naukowcy z UW rozwijają astrofizykę fal grawitacyjnych, współpracując z LIGO/Virgo, a dr hab. Dorota Skowron otrzymała ERC Grant na nowe metody odkrywania planet w odległych galaktykach. Projekty NAWA obejmują holografię oddziaływań fundamentalnych i promieniowanie rentgenowskie w kontekście kosmicznym.

Obserwatorium Astronomiczne Uniwersytetu Warszawskiego

Obserwatorium Astronomiczne Uniwersytetu Warszawskiego działa od ponad 200 lat, stając się rdzeniem badań astrofizycznych. W 2021 roku powstała Katedra Astrofizyki Teoretycznej, scalająca wcześniejsze zakłady i skupiająca się na dynamicznie rozwijającej się astronomii fal grawitacyjnych. W styczniu 2026 roku Obserwatorium zyskało status ogólnouniwersyteckiej jednostki, co wzmacnia jego pozycję w międzynarodowych projektach.

Naukowcy z UW prowadzą przełomowe badania w ramach projektów takich jak OGLE, poszukującego planet pozasłonecznych poprzez przeglądy nieba. Specjaliści zajmują się też astrofizyką wysokich energii i falami grawitacyjnymi, współpracując z europejskimi i amerykańskimi instytucjami. Uniwersytet jest krajowym liderem w analizie danych kosmicznych oraz rozwoju aparatury pomiarowej.

Studia z astronomii i astrofizyki na UW trwają na poziomie licencjackim i magisterskim, oferując wiedzę z fizyki, matematyki, metod numerycznych oraz technik obserwacyjnych. Program obejmuje przedmioty jak mechanika klasyczna, fizyka kwantowa i analiza niepewności pomiarowych, prowadzone na Wydziale Fizyki przy ul. Pasteura 5. Wykłady z astrofizyki, takie jak „Astrofizyka I”, wprowadzają w strukturę i ewolucję gwiazd.

UW organizuje wydarzenia jak 42. Zjazd Polskiego Towarzystwa Astronomicznego, promując kosmos wśród młodych badaczy. Te inicjatywy łączą teorię z praktyką, czyniąc astrofizykę dostępną i inspirującą. Dzięki temu uniwersytet nie tylko kształci elity naukowe, ale też buduje odporność kraju na wyzwania technologiczne.

Reklama
Reklama