Z danych opublikowanych przez Urząd Statystyczny w Warszawie z okazji Dnia Ojca wynika, że model ojcostwa na Mazowszu wyraźnie się zmienia. Ojcowie noworodków są dziś średnio starsi niż jeszcze dwie dekady temu, częściej zostają rodzicami poza małżeństwem, a coraz więcej z nich angażuje się także w opiekę nad dzieckiem po narodzinach, korzystając z przysługujących świadczeń i urlopów.
Ojcowie na Mazowszu są starsi niż 20 lat temu
Najliczniejszą grupę wśród ojców noworodków w województwie mazowieckim stanowili w 2025 r. mężczyźni w wieku 30–34 lata – było ich 14 586. Na drugim miejscu znaleźli się ojcowie w wieku 35–39 lat (10 602), a na trzecim mężczyźni mający 25–29 lat (7265).
Kolejne grupy były wyraźnie mniej liczne. Wśród ojców w wieku 40 lat i więcej odnotowano 6035 osób. W grupie 20–24 lata było ich 1215, natomiast najmłodszych ojców – mających 19 lat i mniej – zarejestrowano jedynie 74.
Dane pokazują wyraźną zmianę pokoleniową. Jeszcze około 20 lat temu najczęściej ojcami zostawali mężczyźni w wieku 25–29 lat. Obecnie dominują już trzydziestolatkowie, co może wskazywać na późniejsze decyzje o zakładaniu rodziny, dłuższy okres edukacji oraz większe znaczenie stabilizacji zawodowej i finansowej przed wejściem w rolę rodzica.
Statystyki pokazują również istotne różnice w zależności od wieku ojca, jeśli chodzi o narodziny dzieci poza małżeństwem.
Najwyższy odsetek urodzeń pozamałżeńskich dotyczył najmłodszych ojców. W grupie 19 lat i mniej aż 89,2 proc. dzieci przyszło na świat poza formalnym związkiem. Wśród mężczyzn w wieku 20–24 lata było to 63,5 proc.
W starszych grupach wiekowych odsetek ten stopniowo spadał. W grupie 25–29 lat wyniósł 27,3 proc., a najniższy był wśród ojców w wieku 30–34 lata – 18,2 proc. To właśnie ta grupa najrzadziej miała dzieci ze związków pozamałżeńskich.
Wśród ojców w wieku 35–39 lat udział urodzeń pozamałżeńskich ponownie wzrastał do 19,5 proc., a w grupie 40 lat i więcej wynosił 29,6 proc.
Dominują żonaci ojcowie, ale struktura jest zróżnicowana
Najwięcej dzieci w województwie mazowieckim urodziło się w rodzinach, w których ojciec był żonaty – 30 730 przypadków. Drugą największą grupę stanowili kawalerowie – 5935.
W statystykach uwzględniono także 1162 rozwiedzionych ojców oraz 20 wdowców. W 2903 przypadkach stan cywilny ojca pozostawał nieustalony.
Dane pokazują, że choć małżeństwo pozostaje dominującą formą rodziny przy narodzinach dziecka, coraz częściej dzieci rodzą się również w związkach nieformalnych lub w innych modelach rodzinnych.
Zmienia się również rola ojca po narodzinach dziecka. Coraz więcej mężczyzn korzysta z możliwości pozostania z dzieckiem w domu i aktywnie uczestniczy w opiece.
W 2025 r. na Mazowszu 21,1 tys. mężczyzn pobierało zasiłek macierzyński z tytułu urlopu ojcowskiego. Jednocześnie dane wskazują spadek o 43,1 proc. w porównaniu z poprzednim rokiem.
Rośnie natomiast udział mężczyzn korzystających z urlopu rodzicielskiego. W 2025 r. mężczyźni stanowili 16,3 proc. wszystkich osób pobierających zasiłek macierzyński z tego tytułu.
