Kamienica przy ul. Nowy Świat 25 w Warszawie to jeden z charakterystycznych budynków na Trakcie Królewskim. Wzniesiona w 1822 roku w stylu klasycystycznym, przez ponad dwieście lat była świadkiem burzliwej historii miasta. Po latach zaniedbań obiekt przeszedł gruntowną renowację – najpierw elewacji podwórzowej, a w 2025 roku także frontowej. Dzięki temu odzyskał swój historyczny wygląd i stał się ozdobą jednej z najpiękniejszych ulic stolicy.
Historia kamienicy Nowy Świat 25
Budynek powstał w 1822 roku i pierwotnie miał dwa piętra. W latach 1923 i 1929 został dwukrotnie nadbudowany, osiągając ostatecznie cztery kondygnacje. W czasie Powstania Warszawskiego w 1944 roku kamienica została poważnie zniszczona. Odbudowano ją w 1951 roku, częściowo na oryginalnych fundamentach, przywracając jej XIX-wieczną formę i wysokość, aby dopasować do nowej, historyzującej zabudowy Nowego Światu.
Prace renowacyjne, które rozpoczęły się w 2024 w podwórzu zakończyły się restauracją elewacji frontowej. Porównanie stanu przed i po nie wymaga komentarza
Pasaż Italia, kino i Julian Tuwim
Po 1929 roku ówczesna właścicielka, Luciana Frassatti Gawrońska, założyła na tyłach budynku handlowy „Pasaż Italia”. Choć dziś nieco zapomniany, w okresie międzywojennym był jednym z popularnych miejsc spotkań warszawiaków. W czasie II wojny światowej w kamienicy działały kino i dancing, które przyciągały mieszkańców stolicy spragnionych odrobiny normalności.
W latach 1951–1953 w kamienicy mieszkał Julian Tuwim, jeden z najwybitniejszych polskich poetów XX wieku. Jego obecność upamiętnia tablica umieszczona na elewacji frontowej.
Tablica na frontonie kamienicy informuje o ty, że Julian Tuwim mieszkał pod tym adresem przez dwa lata
Renowacja elewacji – powrót do dawnej świetności
Z biegiem lat elewacje budynku uległy znacznemu zniszczeniu. Tynki były zawilgocone, obróbki blacharskie nieszczelne, a prowizoryczne naprawy szpeciły fasadę. Balkony stanowiły zagrożenie dla przechodniów.
W 2024 roku właściciele rozpoczęli prace renowacyjne od strony podwórza. Odrestaurowano tynki, zachowując ich oryginalną kolorystykę z 1953 roku. Sztukateria i detale architektoniczne zostały odtworzone w odcieniach imitujących szary piaskowiec, co nadało elewacji elegancki, harmonijny wygląd.
Odrestaurowane sfinksy znów zdobią fronton klasycystycznego budynku
Dotacja miasta i efekt końcowy
Na bazie doświadczeń z ubiegłego roku w 2025 roku przeprowadzono remont elewacji frontowej. Właścicielka budynku otrzymała dotację m.st. Warszawy w wysokości 232 590 zł, co stanowiło 49,29 proc. kosztów całego przedsięwzięcia. W ramach prac nie wymieniano okien, natomiast cała fasada przeszła kompleksową konserwację i odnowienie.
Efekt końcowy? Kamienica przy Nowym Świecie 25 zyskała szlachetny wygląd, a jej odrestaurowana fasada wyróżnia się na tle innych budynków przy ulicy. To jedna z ciekawszych renowacji warszawskich kamienic ostatnich lat.
