Willa Bohdana Pniewskiego przy alei Na Skarpie 27 w Warszawie to niekwestionowana ikona polskiego modernizmu i świadectwo kunsztu jednego z najwybitniejszych architektów XX wieku. Decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków do rejestru zabytków ruchomych wpisany został zespół mebli oraz elementów wyposażenia i wystroju wnętrza.
Willa na Skarpie
Obecna siedziba Muzeum Ziemi Polskiej Akademii Nauk, Willa Pniewskiego, to obiekt o bogatej historii, sięgającej XVIII wieku. Pierwotnie, w latach 1779-1781, w tym miejscu wzniesiono Pałac Letni, będący częścią ogrodu „Na Górze” księcia Kazimierza Poniatowskiego. Dopiero w latach 30. XX wieku posiadłość zakupił Bohdan Pniewski – wybitny architekt, który gruntownie przebudował XVIII-wieczny pałac letni, adaptując go na swój dom i pracownię. Zachowując kluczowe elementy oryginalnej budowli, Pniewski stworzył dzieło życia, łącząc historyczne konteksty z funkcjonalistycznym nurtem modernizmu. Budynek, który przetrwał wojnę i został pieczołowicie odbudowany, jest dziś żywym pomnikiem architektury, a po śmierci Pniewskiego w 1965 roku trafił pod opiekę Polskiej Akademii Nauk.
Wnętrza z duszą
Najnowsza decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków podkreśla wyjątkową wartość nie tylko samej bryły willi, ale także jej wnętrz. Jak informuje MWKZ, do rejestru zabytków ruchomych trafił „zespół mebli oraz elementów wyposażenia i wystroju architektoniczno-plastycznego wnętrza Willi Bohdana Pniewskiego”. Wpis dotyczy trzynastu pozycji, obejmujących obiekty powstałe zarówno w latach 30. XX wieku, jak i w okresie powojennym, do 1965 roku.
Wyposażenie i wystrój wnętrz willi cechuje indywidualny wyraz artystyczny i unikatowy charakter
Tak się projektowało
Wyposażenie i wystrój wnętrz willi Bohdana Pniewskiego to prawdziwa lekcja historii designu i architektury. Charakteryzuje je indywidualny wyraz artystyczny i unikatowy charakter. Architekt udanie łączył nowatorskie rozwiązania kompozycyjne z bogactwem stylów i materiałów.
Elementy wystroju i wyposażenia są przykładem wprowadzania nowatorskich rozwiązań kompozycyjnych
Konserwatorzy podkreślają, że elementy te są „przykładem wprowadzania nowatorskich rozwiązań kompozycyjnych, stylistycznych i materiałowych, czerpiących z tradycji historycznych, ludowych oraz aktualnych europejskich trendów architektonicznych”. Bohdan Pniewski z wyczuciem wykorzystywał w projekcie elementy historyczne – jak choćby kropielnica czy dekoracyjne neogotyckie panele, będące segmentami balustrady w przyziemiu – i te zaczerpnięte bezpośrednio z natury. Przykładem jest tu specjalnie opracowana stolarka.
Architekt wykorzystał w swoim projekcie elementy historyczne
Całość tworzy spójny przykład architektury modernistycznej lat 30. XX wieku, z wyraźnym odniesieniem do nurtu narodowego. Manifestowało się to między innymi w zastosowaniu materiałów pochodzących z rodzimych złóż oraz wykorzystaniu ceramiki huculskiej, która w tamtym okresie cieszyła się dużą popularnością.
Uzyskany efekt stanowi modelowy przykład architektury modernistycznej lat 30.
Gwarancja ochrony
Wpis do rejestru zabytków ruchomych to nie tylko formalność, ale przede wszystkim gwarancja zachowania integralności artystycznej i historycznej Willi Pniewskiego. Dzięki tej decyzji, przyszłe pokolenia będą mogły podziwiać nie tylko samą architekturę, ale także jej autentyczne, pieczołowicie zachowane wnętrza, które stanowią świadectwo wizji Bohdana Pniewskiego.
