Budynki przy ul. Rudawskiej 4 i ul. Solariego 5 w Warszawie to wyjątkowe przykłady przedwojennej architektury mieszkaniowej. Powstały w 1937 roku według projektu wybitnego architekta Stanisława Fiszera jako domy oficerskie Funduszu Kwaterunku Wojskowego (FKW). Niedawno zakończony, dwuetapowy remont elewacji przywrócił im dawną estetykę i potwierdził wysoką jakość międzywojennego modernizmu.
Fundusz Kwaterunku Wojskowego – odpowiedź na kryzys mieszkaniowy
W okresie dwudziestolecia międzywojennego trudna sytuacja mieszkaniowa żołnierzy skłoniła władze do powołania Funduszu Kwaterunku Wojskowego. Utworzony w 1927 roku przy Ministerstwie Spraw Wojskowych, na mocy rozporządzenia marszałka Józefa Piłsudskiego, FKW realizował budowę funkcjonalnych i ekonomicznych domów dla oficerów oraz żonatych podoficerów zawodowych w służbie stałej.
Stanisław Fiszer (1898-1944) zaprojektował budynki przy Rudawskiej 4 i Solariego 5
Romantyczny funkcjonalizm jako wzór dla innych inwestycji
Bliźniacze, galeriowe budynki na Ochocie zaprojektowano w duchu romantycznego funkcjonalizmu. Ich nowoczesna, modernistyczna forma była wzorem dla innych inwestycji mieszkaniowych tamtego okresu. Charakterystyczne elewacje wykończono betonowymi płytami pokrytymi tynkiem barwionym w masie z dodatkiem kruszyw. Uwagę przyciągają detale: zielone lastryko z mosiężnymi paskami, rustykalna okładzina kamienna przy wejściach oraz klatki schodowe doświetlone luksferami.
Elewacja kamienicy przy Solariego 5 po remoncie
Konserwatorskie wyzwanie: zachować oryginał
Budynki przy Rudawskiej i Solariego przetrwały II wojnę światową bez zniszczeń, a do dziś zachowały oryginalny wystrój elewacji. Zły stan techniczny tynków, pęknięcia i uszkodzone luksfery wymagały jednak kompleksowego remontu. Kluczowym wyzwaniem było zachowanie jak największej części oryginalnej okładziny.
Elewacja kamienicy przy Solariego 5 przed remontem
Wspólnoty mieszkaniowe, wykonawcy oraz przedstawiciele Biura Stołecznego Konserwatora Zabytków wspólnie decydowali, które fragmenty elewacji poddać renowacji, a które uzupełnić. Osłabione płyty wzmacniano, rysy wypełniano, a nowe tynki dobierano tak, by jak najlepiej naśladowały historyczne materiały. Efekt końcowy zachowuje charakterystyczną, niejednorodną kolorystykę elewacji.
Dotacja miasta stołecznego Warszawy
Remont elewacji obu budynków został zrealizowany dzięki współfinansowaniu m.st. Warszawy. Prace prowadzono w latach 2024–2025 w dwóch etapach. W pierwszym odnowiono elewacje podwórzowe i część szczytowych, w drugim – elewacje frontowe i pozostałe ściany szczytowe. Łączna kwota dotacji wyniosła 722 tys. zł.
Modernizm, który znów zachwyca
Dzięki przeprowadzonym pracom kamienice przy Rudawskiej 4 i Solariego 5 ponownie stały się wizytówką przedwojennej Ochoty. To przykład udanego połączenia ochrony zabytków, dbałości o detale i skutecznego wsparcia miasta dla historycznej architektury Warszawy.