Zabytkowa kamienica przy ulicy Górnośląskiej 22 w Warszawie jest w dramatycznym stanie. Obiekt, który od lat czeka na niezbędne prace zabezpieczające, w czerwcu tego roku zaczął się dosłownie rozpadać. Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków (MWKZ) wreszcie przystąpił do zdecydowanych działań.
Kontrola przeprowadzona pod koniec sierpnia wykazała, że brak reakcji właścicieli doprowadził do postępującej destrukcji, co grozi bezpowrotną utratą cennego zabytku.
Zawalenie stropów
16 czerwca 2025 r. doszło do samoczynnego zawalenia się stropów we frontowej części kamienicy. Zdarzenie to było bezpośrednią przyczyną przeprowadzenia kontroli prze Wydział Kontroli i Dotacji Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Warszawie. W oględzinach uczestniczył również rzeczoznawca Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, specjalizujący się w zabezpieczeniach technicznych zabytków. W trakcie inspekcji stwierdzono, że stan wnętrza budynku uległ znacznemu pogorszeniu w porównaniu do 2022 roku, co świadczy o postępującej degradacji obiektu.
Maksymalna grzywna i zawiadomienie do prokuratury
W 2022 roku MWKZ wydał decyzję nakazową, zobowiązując Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości Górnośląska 22 do przeprowadzenia prac zabezpieczających. Z powodu niewykonania tych działań, Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków nałożył na Wspólnotę maksymalną grzywnę, mającą na celu przymuszenie dysponenta zabytku do wykonania pierwotnej decyzji. Jednocześnie wyznaczono nowy termin na realizację prac - do końca 2025 roku. Dodatkowo, w związku z zawaleniem stropów, MWKZ zawiadomił prokuraturę o możliwości popełnienia przestępstwa uszkodzenia zabytku.
Spór właścicieli
Działania konserwatorskie napotykają na poważne przeszkody, głównie ze względu na złożony stan prawny obiektu. Kamienica jest własnością trzech podmiotów prywatnych, które znajdują się ze sobą w sporze. Sytuację pogarsza dodatkowo bierność zarządcy sądowego, reprezentującego Wspólnotę Mieszkaniową. W efekcie, spór i brak działania prowadzą do postępującej degradacji budynku, a konieczne prace zabezpieczające nie są realizowane. To właśnie ta skomplikowana sytuacja prawna jest główną barierą w procesie ratowania cennego obiektu.
Ekspertyza i przyszłe działania
Aby ocenić zakres prac niezbędnych do powstrzymania dalszej destrukcji, Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków zlecił opracowanie szczegółowej ekspertyzy technicznej. MWKZ, świadomy wysokiej wartości zabytkowej obiektu i jego stanu, zapowiada, że będzie konsekwentnie korzystać z przysługujących mu środków nadzoru konserwatorskiego. Celem jest uratowanie tego cennego budynku, zanim będzie za późno.
