Elizeum, wzniesione pod koniec XVIII wieku według projektu Szymona Bogumiła Zuga dla księcia Kazimierza Poniatowskiego, było niegdyś miejscem podziemnych przyjęć i hucznych zabaw. Ta dwukondygnacyjna, ceglana budowla, ulokowana w stoku skarpy warszawskiej w Parku im. Marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego, od lat czekała na gruntowną renowację. Dzięki wspólnym działaniom Stołecznego Zarządu Rozbudowy Miasta i Stołecznego Konserwatora Zabytków, ten architektoniczny klejnot ma szansę odzyskać swój dawny blask.
Powolne osuszanie kluczem do sukcesu
Pierwszym i najważniejszym etapem prac będzie bardzo powolne osuszanie wnętrza zabytku. To kluczowy proces, który wymaga niezwykłej precyzji. Suchy obieg powietrza zostanie zapewniony poprzez udrożnienie przewodów wentylacyjnych i zainstalowanie w nich wentylatorów elektrycznych. Przez najbliższe pół roku specjalny zespół ekspertów, a także projektantów, konstruktorów i konserwatorów cegły, będzie na bieżąco monitorował stopień osuszania.
Kontrolowane tempo jest niezbędne, aby zapobiec uszkodzeniu zabytkowej cegły. Zbyt szybkie wysychanie mogłoby doprowadzić do jej „spudrowania” i dalszego zniszczenia struktury obiektu. Dopiero po pomyślnym zakończeniu tego etapu, w drugiej fazie prac, Elizeum zostanie zaizolowane gliną – tym samym oryginalnym materiałem, który zastosowano już w XVIII wieku, co podkreśla autentyczność renowacji.
Wnętrze unikatowej XVIII-wiecznej podziemnej rotundy
Nowy dom dla nietoperzy z Elizeum
Elizeum od lat było ważnym miejscem hibernacji dla nietoperzy. Ostatnie oględziny, przeprowadzone w styczniu 2025 roku, wykazały obecność 23 osobników. W związku z rozpoczynającymi się pracami konserwatorskimi, ich dalsze przebywanie w grocie jest niemożliwe.
W trosce o te cenne gatunki, miasto podjęło decyzję o stworzeniu dla nich siedliska zastępczego. Będzie to specjalna komora, która zostanie ukryta w skarpie w bliskim sąsiedztwie Elizeum. To przykład, jak nowoczesne projekty konserwatorskie łączą ochronę dziedzictwa kulturowego z dbałością o środowisko naturalne.
Elizeum było niegdyś miejscem podziemnych przyjęć i hucznych zabaw
Inwestycja z wsparciem i precyzyjnym harmonogramem
Całkowity planowany koszt inwestycji w Elizeum to 4,9 miliona złotych. Projekt uzyskał znaczące dofinansowanie z „Rządowego Programu Odbudowy Zabytków”, co podkreśla jego ogólnopolskie znaczenie. Za wykonanie prac odpowiada firma Renewal Art Sp. z o.o., natomiast projekt architektoniczno-konserwatorski przygotowała FestGrupa pracownia architektoniczno-konserwatorska.
Zakończenie wszystkich prac w Elizeum przewidziane jest na połowę 2028 roku. Inwestycja zabezpieczy ten historyczny obiekt przed dalszą degradacją i przywróci mu dawny blask, zachowując go dla przyszłych pokoleń warszawiaków i turystów.
