Program odgrywa kluczową rolę w ratowaniu obiektów, zwłaszcza tych znajdujących się w mniejszych ośrodkach wiejskich i miejskich, które często są w złym stanie technicznym. Wsparcie finansowe otrzymują również najcenniejsze polskie obiekty, w tym te wpisane na listę UNESCO oraz Pomniki Historii. Przewidywana kwota wydatków w programie to 201 625 000 zł, z czego większość – 171 381 250 zł – zostanie rozdysponowana w trybie konkursowym.
Jakie zadania można dofinansować?
Wnioskodawcy mogą ubiegać się o dofinansowanie na szeroki zakres zadań związanych z zabytkami wpisanymi do rejestru zabytków. Program dzieli się na wsparcie dla:
1. Prac Planowanych (Nabór trwa do 5 listopada br.):
- Prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytku, które zostaną przeprowadzone w roku udzielenia dotacji (czyli w 2026 roku).
- Wykonanie dokumentacji (projekt budowlany, program prac konserwatorskich, ekspertyzy techniczne) niezbędnej do przeprowadzenia prac, której konieczność powstała w wyniku powodzi.
2. Refundacje (Drugi nabór w marcu 2026 r.):
- Refundacja kosztów prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku, które zostały przeprowadzone w okresie trzech lat poprzedzających rok złożenia wniosku.
Kto może złożyć wniosek o dotację?
Wnioski o dofinansowanie z programu „Ochrona zabytków” mogą składać podmioty posiadające siedzibę, zakład lub oddział na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Do uprawnionych należą:
- Osoby fizyczne,
- Jednostki samorządu terytorialnego,
- Inne jednostki organizacyjne będące właścicielem, posiadaczem lub posiadające w trwałym zarządzie zabytek wpisany do rejestru.
Ważne terminy naborów wniosków
W ramach programu zaplanowano dwa terminy składania wniosków:
1. „Ochrona zabytków nieruchomych i ruchomych 2026” (prace planowane):
- Termin składania wniosków: od 6 października do 5 listopada br.
- Wyniki naboru zostaną ogłoszone do 5 lutego 2026 r.
2. „Ochrona zabytków nieruchomych i ruchomych 2025” (refundacje):
- Termin składania wniosków: marzec 2026 r.
Wnioskodawcy planujący prace remontowe i konserwatorskie w 2026 roku powinni niezwłocznie skompletować niezbędną dokumentację, aby zdążyć złożyć wniosek w trwającym obecnie pierwszym naborze.
