Miejski System Informacji wprowadzono w Warszawie w czasie, gdy przestrzeń publiczna była zdominowana przez przypadkowo rozmieszczone reklamy, szyldy i tablice. Brakowało jednolitych zasad oznaczania ulic, budynków i ważnych obiektów. Władze ówczesnej gminy Warszawa-Centrum postanowiły to zmienić.
19 września 1996 r. rada gminy przyjęła uchwałę wprowadzającą MSI. Powstał system, którego charakterystyczne niebieskie tablice z białymi napisami i czerwonym paskiem z nazwą obszaru stały się jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów warszawskich ulic.
– Zaczynaliśmy jako Biuro Miejskiego Systemu Informacji w ramach Straży Miejskiej Gminy Warszawa-Centrum, ponieważ pieniądze szły z budżetu bezpieczeństwa – wspomina Michał Trzciński, naczelnik wydziału Miejskiego Systemu Informacji.
– To trwało krótko, wkrótce powstało osobne biuro w jednostce miasta, zostałem jego dyrektorem. W 2005 r. weszliśmy w struktury Zarządu Dróg Miejskich i staliśmy się wydziałem – dodaje.
Miejski System Informacji w Warszawie. Jak powstały charakterystyczne tabliczki?
Przygotowania do wprowadzenia MSI poprzedziły badania i konsultacje. Zebrano dokumentację fotograficzną dotychczasowych oznaczeń, przeanalizowano układ przestrzenny miasta oraz sprawdzono rozwiązania stosowane w zagranicznych metropoliach.
Warszawski samorząd zwrócił się m.in. do władz Londynu, Paryża i Toronto z pytaniami o organizację miejskich systemów informacyjnych. Szczególną uwagę zwrócono na Boston, gdzie opracowano rozwiązania obejmujące zarówno oznakowanie przestrzeni, jak i zasady umieszczania reklam.
Do przygotowania warszawskiego systemu włączono również historyków, varsavianistów, architektów, językoznawców i mieszkańców.
Początkowo teren gminy Warszawa-Centrum podzielono na 45 obszarów. W kolejnych latach system rozszerzano na pozostałe części stolicy. Ostatecznie wyznaczono 143 obszary MSI, nawiązujące do tradycyjnych nazw osiedli i historycznych części miasta.
Wprowadzono także podział głównych arterii na przebiegające równolegle i prostopadle do Wisły. Rzeka stała się jednym z podstawowych punktów odniesienia przy projektowaniu systemu.
Ujednolicono również kolorystykę oznaczeń. Podstawą stało się niebieskie tło z białymi literami, uzupełnione czerwonym paskiem zawierającym nazwę obszaru. Na Starym Mieście i Trakcie Królewskim zastosowano brązowe tablice.
Nowy system miał nie tylko ułatwić mieszkańcom i turystom poruszanie się po Warszawie. Chodziło również o bezpieczeństwo, w tym możliwość szybkiego wskazania miejsca zdarzenia służbom ratunkowym.
30 lat warszawskiego MSI. Tysiące tablic i historyczne nazwy osiedli
Jednym z założeń MSI było przywrócenie znaczenia tradycyjnym nazwom części Warszawy. Podział administracyjny miasta nie zawsze pokrywał się bowiem z historycznymi granicami osiedli oraz z tym, jak poszczególne miejsca postrzegali sami mieszkańcy.
„Warszawa była miastem zburzonym i ciągle jeszcze jest miastem odbudowywanym. Z wielu przyczyn odbudowa ta nie odtwarza podziałów na obszary, które kiedyś miały swoje granice, swoje centra, charakter, społeczność, tradycję i przede wszystkim nazwę” – napisano w broszurze poświęconej MSI, wydanej w 1996 r.
Twórcy systemu podkreślali, że przyjęty podział stanowił kompromis między historycznymi granicami, współczesną zabudową a przyzwyczajeniami mieszkańców.
Dziś MSI obejmuje znacznie więcej niż nazwy ulic i numery budynków. W systemie znajdują się również mapy, drogowskazy, tablice prowadzące do ważnych obiektów, oznaczenia parkingowe oraz informacje o historii miasta.
Według danych Zarządu Dróg Miejskich system obejmuje m.in. około 49,5 tys. tablic ulicowych, 37 tys. tablic adresowych i ponad 1,3 tys. modułów informacyjnych poświęconych obiektom historycznym oraz patronom ulic, placów i skwerów.
Na części tablic można znaleźć ciekawostki dotyczące warszawskich zabytków. Przykładem jest Hotel Europejski, w którym Bolesław Prus umieścił jedną ze scen „Lalki” – bankiet wydany przez Stanisława Wokulskiego.
Warszawskie rozwiązanie stało się również inspiracją dla innych polskich miast. Systemy porządkujące oznakowanie przestrzeni publicznej powstały m.in. w Krakowie, Łodzi, Wrocławiu, Poznaniu i Bielsku-Białej.
Projekt warszawskiego MSI przygotowało Towarzystwo Projektowe. Praca została wyróżniona m.in. amerykańską nagrodą Design Distinction. Obecnie za utrzymanie i rozwój systemu odpowiada Zarząd Dróg Miejskich.
