Mury dawnej części Domu Stróża, pozostałości podłogi z płytek i drewna, kamienna posadzka dawnej klatki schodowej oraz fragmenty stiukowych dekoracji Pałacu Myśliwskiego – najciekawsze odkrycia ostatniego sezonu badań archeologicznych w Morysinie podsumowało Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie.
Przez dziesięciolecia relikty te ukryte były pod ziemią. Ich odkrycie pomoże przygotować program konserwatorski i zabezpieczyć pozostałości historycznej architektury parku - podkreśla wilanowskie muzeum w informacji przekazanej PAP.
Historia i budynki w zespole parkowym Morysin
Pałac Myśliwski w Morysinie jest jednym z młodszych zabytków architektonicznych w granicach zespołu pałacowo-ogrodowego, związanego z pałacem w Wilanowie. Był to główny obiekt założenia parkowego w Morysinie, jednak wiedza o nim nadal nie jest pełna. Budowa Pałacu Myśliwskiego została ukończona w 1811 roku, a w kolejnych latach następni właściciele dobudowali jeszcze w jego sąsiedztwie Oraculum (w 1825 roku), Neogotycką Bramę (w 1846 roku), Dom Stróża i Gajówkę (oba około 1850 roku).
W 2026 roku, przy ruinach Domu Stróża i Pałacu Myśliwskiego, archeolodzy przeprowadzili kolejne badania, pozwalające rozpoznać i lepiej planować ochronę zabytkowego założenia Morysina. Potwierdziły one, że zachowane ruiny są jedynie niewielką częścią dawnej zabudowy.
Wykopaliska przy Domu Stróża i unikatowe znaleziska
Przy Domu Stróża archeolodzy odkryli zachowane do wysokości około pół metra mury budynku dostawionego od zachodu do widocznej do niedawna czworobocznej wieżyczki. Odsłonięto również pozostałości podłogi z ceramicznych płytek i drewnianych elementów ułożonych w naprzemienne pasy.
Budynek otaczał korytarz, którego ściany i strop tworzyły pergolę znaną dotąd z archiwalnej grafiki. Jego nawierzchnię wykonano z asfaltu – materiału, który w drugiej połowie XIX wieku stawał się coraz popularniejszy. Fundamenty budynku były bardzo solidne i sięgały około 1,6 metra poniżej ówczesnego poziomu gruntu.
Wśród zabytków ruchomych szczególnie interesujący jest porcelanowy talerzyk z sygnaturą Krister Porzellan-Manufaktur (KPM) z Wałbrzycha, z zestawu Prinzess, wyprodukowany prawdopodobnie w latach 30. XX wieku.
Nowe odkrycia w ruinach Pałacu Myśliwskiego
Przy rotundzie Pałacu Myśliwskiego odsłonięto chodnik łączący ganek z pomieszczeniem prawdopodobnie pełniącym funkcję kotłowni. Po północnej stronie archeolodzy natrafili na zasadniczo nienaruszoną kamienną posadzkę dawnej klatki schodowej prowadzącej na piętro pałacu.
Wśród gruzu znaleziono także fragmenty stiukowych dekoracji, które zdobiły niegdyś wnętrza Pałacu Myśliwskiego. Odkrycia te pozwalają lepiej wyobrazić sobie jego pierwotny wygląd - informuje muzeum.
Plany rewitalizacji i odbudowy zabytków w Morysinie
W informacji prasowej przypomniano, że obszar dzisiejszego rezerwatu przyrody Morysin w przeszłości był częścią rozległego założenia parkowego, stworzonego na początku XIX wieku przez Stanisława Kostkę Potockiego. Park romantyczny został zaprojektowany jako miejsce wypoczynku i rekreacji. W jego obrębie powstało kilka budynków, które miały zapewnić komfort gościom, a ich malownicza architektura współtworzyła wyjątkowy charakter całego założenia.
Morysin po II wojnie światowej pozostawał na uboczu prac konserwatorskich, a stan jego zabytkowej architektury stopniowo się pogarszał. Tegoroczne wykopaliska pozwolą przygotować program prac, których celem będzie zabezpieczenie reliktów przed dalszą degradacją oraz częściowe odtworzenie ich historycznej dekoracji.
Badania są częścią szerszego programu rewitalizacji parku morysińskiego. Odtworzono już m.in. historyczną łąkę przy Gajówce, a zabytkowy budynek został zabezpieczony. Dzięki wsparciu finansowemu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w 2027 roku planowane jest jego odtworzenie. W tym samym roku mają być kontynuowane badania Pałacu Myśliwskiego – tym razem w obrębie odkrytej dzięki georadarowi oficyny.
Docelowo zabezpieczone relikty architektury Morysina mają zostać włączone do stałej oferty kulturalnej Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie.
Ochrona ekosystemu rezerwatu
Tegoroczne badania archeologiczne były własną inicjatywą Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie. Prace archeologiczne prowadził zespół dr. Rafała Soleckiego, przy udziale studentów archeologii z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. To właśnie ich praca pozwoliła odsłonić i rozpoznać kolejne relikty dawnej zabudowy Morysina.
Nad całością przedsięwzięcia, jego organizacją i bezpieczeństwem czuwali również eksperci muzeum. Dr inż. Maciej Żołnierczuk, architekt krajobrazu i zastępca kierownika Działu Inwestycji, koordynował prace w kontekście historyczno-przyrodniczym. Z kolei Monika Drabik, biolożka i specjalistka ds. środowiskowych, dbała o ochronę ekosystemu, tak aby prowadzone w sercu rezerwatu działania w żaden sposób nie naruszały tutejszej dzikiej przyrody.
