Stołeczny ratusz zwrócił się do wojewody mazowieckiego o zabezpieczenie środków na remont budynku przy ul. Nowy Świat 15/17. Wniosek obejmuje 3,4 mln zł na 2027 r. oraz 300 tys. zł na 2028 rok. Jak poinformowała rzeczniczka wojewody mazowieckiego Luiza Jurgiel-Żyła, dokument został przekazany do Ministerstwa Finansów i jest procedowany.
Dawny Empik przy Nowym Świecie czeka na remont
Budynek wpisany do rejestru zabytków powstał w 1950 r. i jest jednym z symboli powojennej odbudowy Warszawy. Na jego elewacji znajduje się charakterystyczny napis „Cały naród buduje swoją stolicę”. Ze względu na eksponowaną lokalizację nadano mu propagandowy charakter. Podkreślało go również czasowe ulokowanie w obiekcie Naczelnej Rady Odbudowy Warszawy.
Przez prawie 71 lat działał tam pierwszy w Warszawie salon Empiku. Z kamienicy wyprowadził się w lutym 2022 r. Budynek jest również kojarzony z wydarzeniami z 11 listopada 2020 r., określanymi jako „bitwa pod Empikiem”. Doszło wówczas do starcia części uczestników Marszu Niepodległości z pododdziałami policji.
Obecnie nieruchomość pozostaje pusta. Rzeczniczka stołecznego ratusza Marzena Gawkowska przekazała PAP, że nie zapadła jeszcze ostateczna decyzja dotycząca jej przyszłego przeznaczenia.
– Budynek ma służyć celom publicznym i nie jest przewidziany pod wynajem komercyjny. Trwają rozmowy z potencjalnie zainteresowanymi jednostkami – instytucjami publicznymi, by wypracować właściwą formę udostępnienia i zagospodarowania nieruchomości – poinformowała Gawkowska.
Marsz Niepodległości w 2020 roku
Kto podejmuje decyzje w sprawie nieruchomości?
Rzeczniczka ratusza zwróciła uwagę, że budynek należy do Skarbu Państwa, a nie do miasta. Z tego względu stołeczny samorząd pozostaje w stałym kontakcie z wojewodą mazowieckim, który jako przedstawiciel administracji rządowej podejmuje strategiczne decyzje dotyczące nieruchomości.
Gawkowska zaznaczyła również, że zabytkowy charakter obiektu musi zostać uwzględniony przy wyborze podmiotu, który w przyszłości będzie z niego korzystał.
Miasto wykonało już prace mające zapobiec pogarszaniu się stanu technicznego budynku. Zabezpieczono uszkodzone schody, sprawdzono i uruchomiono instalacje wodną oraz centralnego ogrzewania, a także naprawiono panele podłogowe. Skontrolowano również stan stropów i poszycia dachowego, które uszczelniono tam, gdzie było to konieczne.
W ramach dotychczasowych robót usunięto odspojony tynk ze ścian zewnętrznych, naprawiono uszkodzone drewniane drzwi oraz oczyszczono i naprawiono orynnowanie.
Jak wyjaśniła rzeczniczka ratusza, wykonanie kompleksowego remontu i rewitalizacji wymaga jednak znacznych nakładów finansowych. Prace są uzależnione od uzyskania dotacji celowych z budżetu wojewody mazowieckiego.
– Dlatego w lipcu 2026 r. wystąpiliśmy do wojewody z wnioskiem o zabezpieczenie środków finansowych na wykonanie prac remontowo-naprawczych wynikających z zaleceń mazowieckiego konserwatora zabytków – przekazała Marzena Gawkowska.
Historia budynku przy Nowym Świecie 15/17
Historia nieruchomości sięga XIX wieku. Pierwsza duża kamienica na posesji nr 15 powstała w 1823 r. według projektu Adolfa Schucha, przygotowanego dla Antoniego Husaka. W 1882 r. budynek przebudowano i podwyższono o jedną kondygnację, do czterech pięter. Projekt przygotował Józef Huss. Właścicielem nieruchomości był wówczas kupiec herbaciany Wsiewołod Istomin.
Około 1932 r. powstał tam nowoczesny kompleks lokali „Café Club”, który zajmował również trzy piętra kamienicy. Od strony Alej Jerozolimskich dobudowano parterowy pawilon z tarasem na dachu. W obiekcie działały restauracja, kawiarnia i dansing.
Podczas niemieckiej okupacji lokal był dostępny wyłącznie dla Niemców. Gwardia Ludowa dwukrotnie przeprowadziła zamachy na „Café Club” – 24 października 1942 r. oraz 11 lipca 1943 roku. Kamienica została zniszczona w czasie II wojny światowej.
Po odbudowie obiekt oddano do użytku w 1950 r. Początkowo korzystał z niego Związek Zawodowy Pracowników Kultury i Sztuki. Ostatecznie budynek stał się siedzibą Klubu Międzynarodowej Prasy i Książki, otwartego 22 lipca 1951 r. Na parterze zaprojektowano przestrzeń kawiarnianą z tarasem przeznaczonym na ogródek letni, na piętrze salę zebrań, a w piwnicy miejsce na wystawy.
Nieruchomość przekazano pod zarząd Robotniczej Spółdzielni Wydawniczej „Prasa-Książka-Ruch”. Klub Międzynarodowej Prasy i Książki działał tam przez kolejne dekady, a następnie funkcjonował jako Empik aż do lutego 2022 r.
Co miało powstać w dawnym Empiku? Plany uległy zmianie
Przez długi czas jedną z przeszkód w zagospodarowaniu nieruchomości były roszczenia prawne zgłoszone przez spółkę RUCH. Sprawa zakończyła się w październiku 2024 r., kiedy minister rozwoju i technologii podtrzymał decyzję wojewody mazowieckiego o umorzeniu postępowania w tej sprawie.
W związku z tym ratusz zaplanował oddanie budynku w dziesięcioletnią dzierżawę w drodze przetargu. Na takie rozwiązanie zgodził się wojewoda mazowiecki.
Procedura przetargowa została jednak wstrzymana w lutym 2025 r., gdy nieruchomością zainteresowało się Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Według medialnych doniesień w budynku miała znaleźć się siedziba Narodowego Centrum Kultury. Ta koncepcja jest już jednak nieaktualna.
