Po niemal 80 latach do Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie wróciła grafika „Dama z wachlarzem”. Dzieło, prawdopodobnie wywiezione przez Niemców w 1944 roku, zostało bezwarunkowo przekazane przez niemieckich właścicieli.

„Dama z wachlarzem” ponownie w zbiorach muzeum w Wilanowie

Grafika, określana również jako „Dama stojąca w białej sukni z wachlarzem w ręku”, jest kolejną odzyskaną stratą wojenną. O jej powrocie poinformował mazowiecki konserwator zabytków Marcin Dawidowicz.

Jak przekazał konserwator, dzieło pochodzi najprawdopodobniej z XIX wieku. Jest oleodrukiem, czyli wielobarwną reprodukcją mechaniczną naśladującą obraz olejny, z ręcznie podmalowanymi elementami. Wykonano je na papierze, który następnie naklejono na płótno.

Grafika znajdowała się w wilanowskich zbiorach już w XIX wieku

Historia „Damy z wachlarzem” w kolekcji wilanowskiej jest udokumentowana w dawnych spisach wyposażenia pałacu. Grafika po raz pierwszy została odnotowana w „Inwentarzu obrazów” z 1877 roku. Pojawia się również w „Katalogu obrazów i umeblowania, które znajduje się w Pałacu w Wilanowie” z 1895 roku, opracowanym przez Georgesa Duchesne’a.

We wszystkich tych dokumentach dzieło figuruje pod numerem inwentarzowym 775.

Dzieło prawdopodobnie wywieziono z Wilanowa w 1944 roku

Okoliczności utraty grafiki wiążą się z niemiecką akcją wywożenia wyposażenia wilanowskiej rezydencji jesienią 1944 roku. Jak poinformował Marcin Dawidowicz, za działania te odpowiadał niemiecki komisarz Alfred Schellenberg.

„Podobnie jak większość wyposażenia wilanowskiej rezydencji, została prawdopodobnie wywieziona jesienią 1944 r. w czasie akcji prowadzonej przez niemieckiego komisarza Alfreda Schellenberga” – przekazał mazowiecki konserwator zabytków.

Tożsamość grafiki potwierdzają zachowane na jej odwrocie oznaczenia. Znajduje się tam nalepka z dawnym numerem inwentarzowym, a także stempel wykonany przy użyciu szablonu z napisem „GALERYA OBRAZÓW W WILLANOWIE”.

Niemieccy właściciele zdecydowali o bezwarunkowym zwrocie

Grafika znajdowała się dotychczas w posiadaniu niemieckiego małżeństwa. Jej właściciele zdecydowali się na bezwarunkowy zwrot dzieła do Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie.

Odzyskana „Dama z wachlarzem” została również wpisana do rejestru zabytków. Obecnie można ją oglądać w Kordegardzie, na wystawie zatytułowanej „Utracone / Odzyskane”.